بخشنامه سازمان تامین اجتماعی مبنی بر الزام معاینات پزشکی بدو استخدام

به منظور صیانت از نیروی کار و پیشگیری از حوادث ناشی از کار و نیل به اهداف تامین اجتماعی و ضرورت توجه به الزامات قانونی موجود از جمله ماده ۹۰ قانون تامین اجتماعی، ماده ۹۲ قانون کار و قانون اصلاح تبصره ۲ ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی از سوی کارفرما و عدم ارجاع شغل متناسب با توانائی جسمی و روحی افراد که در بسیاری از موارد موجب بروز حوادث یا تشدید بیماری بیمه شدگان و خسارت های جسمی و روحی را برای آنان بدنبال داشته و نیز هزینه های بسیاری را به صندوق تامین اجتماعی تحمیل می نماید،بر این اساس به منظور اجرای دقیق ماده مذکور  واحدهای اجرائی مکلفند منبعد به ترتیب ذیل عمل نمایند:

۱- ادارات کل و شعب مکلفند از طریق تشکل های کارفرمایی، چاپ بروشور، مصاحبه با جراید و صدا و سیمای محلی و ارسال فرم شماره «۱» پیوست برای کارفرمایان ضمن آشنایی آنان به وظایف خود،در خصوص عواقب عدم اجرای صحیح قانون اطلاع رسانی نموده و لیست کلیه مراکز مجاز انجام  معاینات پزشکی قبل از به کار گماردن و تغییرات بعدی آن را از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اخذ و در کلیه واحدهای اجرائی نصب نمایند.

۲- در مواردی که کارفرمایان نیروی جدیدی را به کار گمارده و نسبت به ارسال لیست بیمه شده اقدام می نمایند، واحدهای اجرائی مکلفند در زمان دریافت لیست، اختصاص شماره ۸ رقمی، صدور دفترچه درمانی،ارائه تعهدات قانونی کوتاه مدت و زمان معرفی افراد به کمیسیون پزشکی نتیجه معاینات قبل از استخدام بیمه شده را از کارفرما مطالبه و ضمن درج در پرونده فنی طبق فرم شماره «۲» ضمیمه بخشنامه کتباً رسید و نسخه ای از آن را به کارفرمای مربوطه تحویل نمایند. بدیهی است تحویل نتیجه معاینات بیمه شدگانی که قبلاً در کارگاه شاغل شده نیز به عهده کارفرما بوده و ضرورت ارائه آن به واحدهای اجرائی به قوت خود باقیست.

۳- در مواردی که بیمه شده طبق نظریه کمیسیون های پزشکی موضوع ماده ۹۱ قانون تامین اجتماعی از کار افتاده کلی تشخیص داده شده و یا بازماندگان بیمه شدگان فوت شده جهت دریافت مستمری بازماندگان مراجعه می نمایند لازم است مدارک مربوط به از کار افتادگی کلی و علت فوت توسط واحد امور فنی مستمری ها اخذ و بررسی و به جز مصادیق ذکر شده در بند ۶ این بخشنامه، به همراه نتیجه معاینات قبل از استخدام مراتب طی فرم شماره «۳» پیوست به مدیریت درمان استان منعکس میگردد. در مواردی که بیمه شده فاقد معاینات اولیه در پرونده فنی باشد مراتب را طی فرم شماره «۴» پیوست توسط واحد امور فنی بیمه شدگان از کارفرما استعلام و پاسخ کارفرما به مدارک ارسالی ضمیمه گردد.

۴- مدیریت درمان استان موظف است پس از دریافت مدارک از واحدهای اجرائی با اخذ سایر مدارک پزشکی از واحدهای درمانی که بیمه شده به آن ها مراجعه نموده مراتب را از طریق کارشناسان ذیربط بررسی و چنانچه به دلیل عدم توانائی انجام کار به طور کلی و یا عدم نتاسب شغل ارجاعی با توانائی جسمی و روحی بیمه شده موجب تشدید بیماری و از کار افتادگی و یا فوت وی شده باشد مراتب را طی فرم شماره «۵» پیوست به واحد اجرائی اعلام نمایند. مدیریت درمان استان در صورت لزوم می تواند نظریه کمیسیون پزشکی موضوع ماده ۹۱ قانون را در این زمینه اخذ نمایند.

۵- چنانچه طبق نظر مدیریت درمان اسان موضوع از مصادیق ذیل ماده ۹۰ تشخیص داده شده باشد واحد مستمری ها مبلغ خسارت را مطابق ماده ۵۰ قانون تامین اجتماعی تعیین و به واحد درآمد حق بیمه اعلام می نماید. واحد درآمد مراتب را طی فرم شماره «۶» به کارفرما ابلاغ و خسارت مربوطه مورد مطالبه قرار می گیرد. در صورت عدم حق بیمه قبول کارفرما و اعتراض به اعلام بدهی، می بایست مراتب از طریق واحد حقوقی اداره کا استان با تعیین کارشناس رسمی دادگستری مرضی الطرفین مورد رسیدگی قرار گرفته و بر اساس نظریه کارشناسی اقدامات قانونی لازم حسب مورد به عمل آید.

۶- با توجه به اینکه در برخی موارد علت از کار افتادگی و یا فوت شده ارتباط مستقیم به عدم انجام معاینات قبل از استخدام نداشته ویا برخی از بیمه شدگان با توجه به نوع بیمه پردازی آنان فاقد کارفرما و یا رابطه کارگری و کارفرمائی می باشند، در موارد ذیل نیاز به ارسال پرونده بیمه شدگان به مدیریت درمان نخواهد بود:

  • بیمه شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزاد، ادامه بیمه به طور اختیاری و رانندگان و سایر بیمه شدگانی که دارای کارفرمای مجازی می باشند.
  • پرونده بیمه شدگانی که کارفرمای مربوطه در اجرای ماده ۶۶قانون در وقوع حادثه ناشی از کار آنان به طور صد در صد مقصر شناخته شده است.
  • بیمه شدگانی که به واسطه حادثه غیر ناشی از کار، از کار افتاده کلی شده و یا فوت می نمایند.
  • بیمه شدگانی که در اجرای ماده ۹۳ قانون به کمیسیون پزشکی معرفی و در زمان معرفی فاقد کارفرما می باشند.
  • بیمه شدگانی که معاینات قبل از بکارگیری آنان توسط کارفرمای مربوطه انجام گرفته و توانائی کلی انجام کار آنان بدون هیچ گونه قید و شرط تایید شده باشد.

۷- واحدهای اجرائی می بایست با بررسی پرونده های مستمری برقرار شده که تاکنون مختومه نشده و از مصادیق این بخشنامه می باشد مورد شناسائی و به تدریج به مدیریت درمان ارسال نمایند.

۸- پرونده آن دسته از بیمه شدگانی که طبق دستورالعمل شماره ۱۱۲۰۱/۲۰۴۴ مورخ ۸۲/۲/۱۵ مورد بررسی قرار گرفته و کارفرمای آنان مقصر شناخته شده تاکنون خسارت مربوطه وصول نگردیده است در صورت اعتراض کارفرما، با رعایت مفاد این بخشنامه جهت رسیدگی مجدد به مدیریت درمان استان ارسال گردد.

۹- نحوه عملکرد ادارات کل و مدیریت درمان استان ها در زمینه اجرای صحیح این بخشنامه به عنوان یکی از ملاک های ارزشیابی واحدها مدنظر خواهد بود، بدین منظور مدیران کل استان ها و مدیریت های درمان مکلفند با برگزاری جلسات مشترک ضمن هماهنگی و توجیه پرسنل و تقسیم وظایف واحدهای ذیربط ترتیبی اتخاذ نمایند تا اقدامات اجرائی در حداقل زمان و به بهترین شکل ممکن صورت پذیرد.

۱۰- کلیه بخشنامه ها و دستورالعمل های مغایر این بخشنامه کن لم یکن تلقی میگردد.
۱۱- شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی مکلف است نرم افزار مربوطه را در اسرع وقت تهیه و در اختیار واحدهای اجرائی قرار دهد.

مسئول حسن اجرای این بخشنامه مدیران کل،مدیریت های درمان، معاونین و کارشناسان ذیربط ادارات کل استان و مدیریت های درمان و رؤسا و کارشناسان اجرائی و درمانی خواهند بود.

و من الله توفیق.

سید مجید موسویان

سرپرست صندوق تامین اجتماعی

معاینات قبل/ بدو استخدام طب کار موضوع ماده ۹۰ قانون تامین اجتماعی(۳۵۷۱۹)

هدف از انجام معاینات بدو استخدام در مورد متقاضیان استخدام (معاینات طب کار) عبارتست از به حداقل رساندن میزان شیوع و شدت حوادث و  بیماری‌های شغلی به واسطه ایجاد تطابق منطقی بین توانائیهای روحی و فیزیکی شاغل و نیازهای حرفه ای مورد نظر. به عبارت دیگر بدین طریق فرد متقاضی با توجه به توانائیهای روحی و فیزیکی در کاری گمارده می‌شود که دارای نیازهای متناسب با توانائیهای او باشد.
این معاینات بر اساس ماده ۹۰ قانون تامین اجتماعی جهت تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار گرفتن شاغل الزامی است.
اجزاء معاینات پیش از استخدام عبارتند از:
معاینات پزشکی قبل از استخدام شامل بررسی وضعیت سلامت عمومی و بررسی توانائیهای عملکرد فرد با توجه به سابقه طبی، تاریخچه شغلی و معاینه بالینی.

اقدامات تشخیصی قبل از استخدام:
• اودیومتری (شنوایی سنجی)
• اپتومتری (بینایی سنجی)
• الکتروکاردیوگرافی (نوارقلب)
• رادیوگرافی قفسه سینه و سایر گرافیهای لازم بر اساس نوع شغل
• بررسی بیوشیمیایی خون
• آزمایش تجزیه ادرار
• تست‌های سرولوژیک
•  آزمون‌های روانشناسی
• بررسی عملکرد کار ریه از طریق اسپیرومتری و یا روش‌های مورد نیاز دیگر
• برآورد توانائی‌های فیزیکی و روانی لازم برای انجام شغل مورد نظر
• بررسی میزان تطابق موجود بین نیازهای فیزیکی شغل مورد نظر و توانائی‌های فیزیکی-روحی فرد متقاضی

بر اساس قانون، کارفرمایان باید کارکنان خود را قبل از استخدام تحت معاینات پزشکی قرار داده و وضعیت مناسب آن‌ها را برای انجام وظایف شغلی  مشخص نمایند.

سازمان تامین اجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان بیمه گر در کشور، ابلاغیه‌ای منتشر نموده که در آن ضمن تاکید بر انجام این معاینات در مراکز مجاز، رویه‌ای را مشخص کرده که بر اساس آن چنانچه فرد در شغل مناسبی از نظر پزشکی به کار گمارده نشده باشد غرامت سازمان تامین اجتماعی از کارفرما بر اساس ماده ۵۰ قانون تامین اجتماعی اخذ خواهد شد.
روشن است که یافتن انسانی که از هر نظر سالم و فاقد بیماری باشد هم سخت است و هم نیازمند هزینه بالایی است، بنابراین مرکز تخصصی طب کار آسا موارد زیر را در انجام معاینات دوره ای و تعیین توانایی فرد برای انجام کار در نظر می گیرد:

  •  وجود بیماری هایی که بعداً ممکن است با بیماری های شغلی اشتباه شوند
  •  وجود بیماری هایی که ممکن است در اثر کار تشدید شوند
  • وجود بیماری ها و شرایطی که فرد را مستعد ابتلا به بیماری های شغلی کند
  •  توانایی فرد برای برآورده کردن نیازمندی های شغل
  •  وجود بیماری هایی که امکان آلوده کردن همکاران ،مراجعان و محصول را داشته باشند
  •  وجود بیماری هایی که باعث غیبت های مکرر فرد شوند (به درخواست کارفرما)
  •  شرایطی که باعث شود ریسک از کار افتادگی کلی فرد در اثر اشتغال بالا باشد
  •  بیماری هایی که بعداً هزینه درمان زیادی داشته باشند (به درخواست کارفرما)
  • شرایط روانشناختی و تیپ های شخصیتی به درخواست کارفرما